استکاتو و لگاتو در خوانندگی چیست؟ چه کاربردی دارد؟

برای اجرای موسیقی یا آواز خواندن از تکنیک‌ها و آرایش‌های خاصی استفاده می‌شود که آشنایی با آن‌ها به بهبود اجرا کمک می‌کند. دو مورد از انواع تکنیک‌ها یا آرایش‌های اجرایی موسیقی، استکاتو و لگاتو می‌باشند. این دو تکنیک با منقطع یا پیوسته اجرا کردن موسیقی ارتباط دارند. در این مقاله به سوال استکاتو و لگاتو چیست، پاسخ داده و سپس به بررسی تفاوت آن‌ها خواهیم پرداخت.

مقدمه‌ای بر آرایش‌های اجرایی در موسیقی و خوانندگی

موسیقی از نت‌های متفاوتی تشکیل شده که نحوه اجرای آن‌ها اهمیت زیادی دارد. ممکن است شما نت یک آهنگ را بدانید اما پس از نواختن آن، صدای دلخواه ایجاد نشود. علت این اتفاق، ناآشنایی با تکنیک‌ها و بی توجهی به شیوه نواختن است.

پیش از پاسخگویی به این سوال که استکاتو و لگاتو چیست، باید گفت که اهمیت آرایش‌های اجرایی در بیان احساس و انتقال حس به مخاطب است. به طور کلی منظور از تکنیک استکاتو، اجرای نت‌ها به صورت منقطع می‌باشد؛ اما تکنیک لگاتو به اجرای هموار نت‌ها اشاره می‌کند. بدیهی است که صدای ایجاد شده در اثر نواختن منقطع و پیوسته تفاوت دارد. به همین دلیل احساسی که مخاطب دریافت می‌کند، فرق خواهد داشت. از استکاتو و لگاتو هم در نواختن و هم در آوازخوانی استفاده می‌شود.

استکاتو چیست؟

استکاتو یا Staccato یک واژه ایتالیایی است و معنای آن جدا کردن یا «قطع کردن» می‌باشد. یکی از انواع تکنیک‌های اجرای موسیقی، استکاتو است؛ در این آرایش اجرایی، نت‌ها به‌صورت جداگانه و با فاصله از هم اجرا می‌شوند.

برای نمایش دادن تکنیک استکاتو، یک نقطه‌ کوچک در پایین یا بالای یک یا چند نت در پارتیتور یا نت‌نویسی درج می‌شود تا نوازنده به تکنیک توجه نشان دهد. صدای حاصل از اجرای استکاتو تیز، بریده بریده و واضح است، می‌توانید سکوت بین نت‌ها را احساس کنید. اجرای موسیقی با تکنیک استکاتو حس پویایی، ریتم، شوخ‌طبعی یا حتی اضطراب را منتقل ‌می‌کند.

مثال‌هایی از استکاتو در موسیقی

• موتزارت در برخی از آثار سمفونیک خود از استکاتو، برای خلق یک فضای شاد و پویا استفاده می‌کرد.
• سرگئی پروکفیف در قطعه‌ «رقص شوالیه‌ها» از باله رومئو و ژولیت، از استکاتو برای انتقال حس تهدید و قدرت استفاده کرده است.

لگاتو چیست؟

منظور از لگاتو یا Legato اجرای نت‌ها به صورت پیوسته، روان و بدون هیچ گونه فاصله‌ است. لگاتو» نیز یک واژه‌ ایتالیایی می‌باشد که می‌توان آن را متصل یا پیوسته معنا کرد. برای نمایش دادن لگاتو در نت‌نویسی، یک خط منحنی به نام اسلار یا slur کشیده شده و چند نت را به هم وصل می‌کند. این خط در بالا یا پایین نت‌ها دیده می‌شود.

اجرای موسیقی با تکنیک لگاتو باعث ایجاد حس ملایم، آرامش یا غم می‌شود. نوازنده باید نت‌ها را بدون وقفه بنوازد تا شنونده هیچ فاصله‌ای بین صداها احساس نکند.

مثال‌هایی از لگاتو در موسیقی

• لودویگ فان بتهوون در سونات مهتاب، با استفاده از لگاتو حالتی رویایی و آرامش‌بخش ایجاد می‌کند.
• فرِدِریک شوپن در قطعات مختلف پیانوی خود، از لگاتو برای انتقال احساسات عمیق و رمانتیک استفاده کرده است.

لگاتو چیست؟

منظور از لگاتو یا Legato اجرای نت‌ها به صورت پیوسته، روان و بدون هیچ گونه فاصله‌ است. لگاتو» نیز یک واژه‌ ایتالیایی می‌باشد که می‌توان آن را متصل یا پیوسته معنا کرد. برای نمایش دادن لگاتو در نت‌نویسی، یک خط منحنی به نام اسلار یا slur کشیده شده و چند نت را به هم وصل می‌کند. این خط در بالا یا پایین نت‌ها دیده می‌شود.

اجرای موسیقی با تکنیک لگاتو باعث ایجاد حس ملایم، آرامش یا غم می‌شود. نوازنده باید نت‌ها را بدون وقفه بنوازد تا شنونده هیچ فاصله‌ای بین صداها احساس نکند.

مثال‌هایی از لگاتو در موسیقی

• لودویگ فان بتهوون در سونات مهتاب، با استفاده از لگاتو حالتی رویایی و آرامش‌بخش ایجاد می‌کند.
• فرِدِریک شوپن در قطعات مختلف پیانوی خود، از لگاتو برای انتقال احساسات عمیق و رمانتیک استفاده کرده است.

تفاوت‌های کلیدی بین استکاتو و لگاتو

پس از معرفی استکاتو و لگاتو در خوانندگی، باید به بررسی تفاوت این تکنیک‌ها بپردازیم. در جدول زیر این دو آرایش اجرایی موسیقی با هم مقایسه شده‌اند.

دوره‌های جامع آموزش صداسازی

دوره های آموزش صداسازی

بهترین برای مبتدیان

ویس استارت

یک دوره رایگان و جامع برای کسانی که می‌خواهند از صفر شروع کنند و با اصول اولیه صداسازی آشنا شوند.

مشاهده جزئیات دوره

مسیر شخصی‌سازی شده

صدانو

با متد”هاتا”،مسیری کاملاً شخصی‌سازی شده برای شما طراحی می‌شود.

مشاهده جزئیات دوره

کشف هویت هنری

لباس صدا

سفری عمیق برای کشف صدای واقعی شما. در این دوره یاد می‌گیرید چگونه با صدایتان احساسات را منتقل کنید.

مشاهده جزئیات دوره

کسب هویت هنری

بازیگر صدا

هنر خود را به یک کسب‌وکار سودآور تبدیل کنید. با اصول برندسازی، بازاریابی و مدیریت هنری آشنا شوید.

مشاهده جزئیات دوره

کسب درآمد از هنر

موزینس

هنر خود را به یک کسب‌وکار سودآور تبدیل کنید. با اصول برندسازی، بازاریابی و مدیریت هنری آشنا شوید.

مشاهده جزئیات دوره

کاربرد استکاتو و لگاتو در سازهای مختلف

در این مقاله معنای استکاتو و لگاتو را به طور کامل شرح دادیم. اما کاربرد و نحوه اجرای تکنیک‌ها در سازهای مختلف، تفاوت دارد. در ادامه مطلب به شرح جزئیات خواهیم پرداخت.

پیشنهاد مطالعه : تمرین خوانندگی 

کاربرد استکاتو و لگاتو در پیانو و نحوه اجرا

با استفاده از استکاتو و لگاتو می‌توانید احساسات متفاوتی را انتقال دهید.

• برای اجرای استکاتو نیاز به بالا بردن سریع انگشتان، بعد از ضربه زدن روی کلاویه دارید.
• جهت اجرای لگاتو باید بین نت‌ها اتصال برقرار کرده و پدال را کنترل کنید.

نحوه اجرای استکاتو و لگاتو با سازهای زهی

برای استفاده از تکنیک‌های اجرای موسیقی با سازهایی مانند ویولن، ویولا، ویولنسل و کنترباس، از نکات زیر استفاده کنید.

• برای استفاده از استکاتو، حرکت آرشه را بین نت‌ها قطع نمایید.
• برای اجرای لگاتو، چند نت را با یک حرکت آرشه بنوازید، بدون اینکه بین آن‌ها توقفی باشد.

استفاده از تکنیک‌های اجرای موسیقی در سازهای بادی

هنگام نواختن با فلوت، کلارینت، ترومپت و سایر سازهای بادی، نکات زیر را رعایت نمایید.

• جهت استفاده از استکاتو باید جریان هوا را بین اجرای نت‌ها قطع کنید.
• در آرایش اجرایی لگاتو، باید با با یک نفس پیوسته چند نت را به هم متصل نمایید.

کاربرد و نحوه اجرای استکاتو و لگاتو در آواز

اگر هنگام آواز خواندن، نت‌ها را به‌ صورت کوتاه و مجزا اجرا کنید، از استکاتو استفاده کرده‌اید. جدا کردن هر هجا یا سیلاب و توقف تنفس بین نت‌ها، استکاتو را ایجاد می‌نماید. این تکنیک برای انتقال حس سرزندگی، شوخ‌طبعی یا تنش استفاده می‌شود. استکاتو در اجرای قطعاتی با حال و هوای طنز، ریتمیک یا کودکانه کاربرد دارد.

اگر نت‌ها را در آواز به صورت پیوسته اجرا نمایید، از تکنیک لگاتو استفاده کرده‌اید. در واقع باید با تنفس عمیق و کنترل‌شده، به صداسازی یک‌دست بپردازید. اتصال نرم بین سیلاب‌ها و نت‌ها و ایجاد یک خط ملودی بدون گسست، اهمیت دارد. کاربرد لگاتو در اجرای قطعات لیریک، کلاسیک و عاشقانه است. با این تکنیک احساسات عمیق، رمانتیک و غم‌انگیز را منتقل کنید.

تمرین لگاتو در صدا

• یک گام (مثلا دو ماژور) را با صداهای “آ” یا “او” بخوانید، بدون اینکه بین نت‌ها توقف کنید. مثلا: دو – ر – می – فا – سل – لا – سی – دو.
• جمله‌های نسبتا بلند را با صدای کشیده و بدون فاصله انداختن بین واژه‌ها بخوانید.

تمرین استکاتو در آواز

• یک گام را به صورت کوتاه و با نت‌های جدا بخوانید. بعد از هر نت کمی توقف کنید. مثلا: دو (توقف) – ر (توقف) – می (توقف).
• کلمات یک‌هجایی مثل “نه” – “با” – “تو” را به‌صورت جدا و محکم تکرار نمایید.

ترکیب استکاتو و لگاتو در یک قطعه موسیقی

برای تاثیرگذاری بیشتر روی مخاطب، بهتر است از ترکیب استکاتو و لگاتو در موسیقی استفاده کنید. یکی از روش‌های موثر برای جلوگیری از یکنواختی، استفاده‌ مداوم از استکاتو و لگاتو است. از استکاتو برای ایجاد ریتم، انرژی و تحرک استفاده می‌شود‌؛ در حالی که لگاتو القاکننده‌ی نرمی، آرامش و لطافت است.

استفاده ترکیبی از استکاتو و لگاتو به آهنگساز و نوازنده کمک می‌کند تا فراز و نشیب ملودی را دقیق‌تر و ملموس‌تر بیان نمایند. با این تکنیک‌ها می‌توانید بر عبارات خاص یا کلمات مهم تاکید کنید. با استکاتو و لگاتو می‌توانید تفاوت بین جملات آرام و پرتنش را با وضوح بیشتری نشان دهید.

پیشنهاد مطالعه : بهترین کلاس خوانندگی تهران

در کدام قطعات موسیقی از ترکیب استکاتو و لگاتو استفاده شده است؟

• قطعه “Eine kleine Nachtmusik” از موتزارت: در این قطعه‌، از طریق ترکیب استکاتوهای شاد و ریتمیک با لگاتوهای ملودیک، فضای پرانرژی و متعادلی ایجاد شده است.
• قطعه “Clair de Lune” از دبوسی: بیشتر این قطعه با لگاتو اجرا می‌شود؛ اما گاهی از استکاتو استفاده شده و با این کار، بر نقاط عطف ملودی تاکید شده است.
• سونات‌های پیانو بتهوون برای مثال Pathétique Op.13: بتهوون معمولا از ترکیب این دو تکنیک استفاده کرده است. در مقدمه‌ی دراماتیک، نت‌های استکاتو باعث تشدید تنش می‌شوند، سپس لگاتوهایی روان اجرا شده و فضای آرام‌تری می‌سازند.
• آوازهای موزیکال مدرن مانند Les Misérables: در آوازهایی مثل I Dreamed a Dream یا On My Own، خوانندگان برای بیان احساسات و عواطف متفاوت، لگاتوهای روان و استکاتوها را با تاکید اجرا می‌کنند.

پیشنهاد مطالعه: بهترین کلاس خوانندگی شیراز

چطور از استکاتو و لگاتو در خوانندگی استفاده کنیم؟

برای بهبود صدا، یادگیری تکنیک‌ها و اجرای موسیقی تاثیرگذارتر، در دوره اموزش خوانندگی ویس استارت علی خدایی شرکت کنید! این دوره رایگان است و در آن به آموزش خوانندگی مبتدی تا حرفه‌ای بر اساس متد ۲۰۲۵ آکادمی برادران خدایی پرداخته خواهد شد. تنها 1 ماه برای متحول کردن صدای خود وقت بگذارید!

برای دریافت مشاوره رایگان و تست صدای خود، همین حالا فرم زیر را با اطلاعات تماس خود تکمیل کنید. ما با شما تماس می‌گیریم و صدای شما را به صورت رایگان تست می‌کنیم. سپس بهترین دوره را به شما معرفی کرده و مشاوره لازم را به صورت رایگان ارائه خواهیم داد.

نتیجه گیری

در جواب این پرسش که استکاتو و لگاتو چیست، باید گفت که این دو مورد از انواع تکنیک‌های اجرای موسیقی می‌باشند. استکاتو به معنای اجرای نت‌ها به صورت منقطع و با فاصله است. در حالی که لگاتو متضاد آن بوده و به اجرای هموار و پیوسته نت‌ها گفته می‌شود. از استکاتو و لگاتو هم در نوازندگی و هم در خوانندگی استفاده می‌‌گردد. هدف از اجرای موسیقی با این تکنیک‌ها تاثیرگذاری بیشتر و انتقال احساسات متفاوت است.